เงื่อนไขในการสมรส

          การที่ชายหญิงได้มาสมรสเป็นสามีภริยากันนั้น ถือได้ว่าชายหญิงนั้นได้ทำสัญญาอย่างหนึ่งเอาไว้ต่อกัน โดยทั้งสองฝ่ายได้แสดงเจตนาในการทำสัญญาว่า จะมาอยู่ด้วยกันฉันสามีภริยา และสัญญานี้จะมีผลสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อได้ไปจดทะเบียนสมรสกันแล้ว

          การสมรสนั้น ใช่ว่าเพียงแค่เป็นชายกับหญิงแล้วจะทำการสมรสได้หมด นะครับ เพราะว่าในเรื่องนี้กฎหมายได้วางเงื่อนไขเอาไว้หลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของอายุของคู่สมรส สภาพของสติปัญญาของคู่สมรส และรวมไปถึงลักษณะของการเป็นเครือญาติกันเป็นต้น ซึ่งเงื่อนไขเหล่านี้กำหนดเอาไว้อย่างไรบ้าง เราจะมาดูรายละเอียดกันครับ
  
          1. ชายและหญิงที่จะสมรสกันได้นั้น จะต้องอายุ 17 ปีบริบูรณ์แล้วทั้งสองคน หากฝ่ายชายหรือฝ่ายหญิง หรือทั้งสองฝ่ายยังมีอายุไม่ครบฝ่าฝืนทำการสมรสกัน การสมรสที่ทำก็จะตกเป็นโมฆียะ ซึ่งกรณีเป็นโมฆียะนี้ ผู้มีส่วนได้เสียสามารถที่จะร้องขอยกเลิกได้

          เหตุที่ได้มีการกำหนดในเรื่องของอายุเอาไว้เนื่องจาก ตามปกติชายหญิงที่มีอายุต่ำกว่า 17 ปี เรามักจะถือว่าชายหญิงนี้ยังเป็นเด็ก สภาพร่างกาย จิตใจ ยังไม่พร้อม หรือยังไม่โตพอที่จะรับผิดชอบในเรื่องของครอบครัวหรือในเรื่องต่างๆ ได้

         กรณีที่ชายหรือหญิงมีอายุไม่ถึงเกณฑ์ที่จะทำการสมรสกันได้ แต่ว่ามีเหตุสมควรบางอย่างที่ทำให้ชายหญิงนั้นต้องทำการสมรสกัน เช่น ฝ่ายหญิงท้อง กรณีอย่างนี้ ชายหรือว่าหญิงนั้นสามารถที่จะไปร้องขอต่อศาล เพื่อให้ศาลอนุญาตให้มีการสมรสกันตามกฎหมายได้

          2. ฝ่ายชายหรือฝ่ายหญิงที่จะทำการสมรสกัน จะต้องไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือคนบ้า และบุคคลที่ศาลมีคำสั่งว่าเป็นคนไร้ความสามารถ เหตุที่มีการห้ามเอาไว้ก็เนื่องมาจากอาการวิกลจริตหรืออาการของคนบ้านี้ สามารถที่จะถ่ายทอดเป็นกรรมพันธุ์ไปยังลูกที่จะเกิดออกมาได้ หากมีใครฝ่าฝืนแอบไปทำการสมรสกัน กฎหมายก็จะถือว่าการสมรสที่ได้ทำเป็นโมฆะต้องเสียไปครับ

          3. ชายหญิงที่จะทำการสมรสกัน ต้องไม่ใช่เป็นญาติสนิทกัน ความเป็นญาติในกรณีนี้เป็นเรื่องของความเป็นญาติกันตามจริง เช่นญาติทางสายเลือดก็มี พ่อ, แม่, ปู่, ย่า, ตา, ยาย, ลูก, หลาน, เหลน, ลื้อ, พี่น้องร่วมพ่อแม่เดียวกัน, พี่น้องร่วมพ่อหรือร่วมแม่ เป็นต้น

          เหตุผลที่ต้องมีการห้าม ก็มาจากเรื่องของศีลธรรม เรื่องของยีนหรือพันธุ์กรรมที่จะเกิดกับลูกที่จะเกิดออกมาที่มักจะเป็นโรคปัญญาอ่อน หากมีการฝ่าฝืนในเรื่องนี้ การสมรสจะตกเป็นโมฆะไป

          4. ผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมจะทำการสมรสกันไม่ได้ เนื่องจากกฎหมายได้กำหนดให้ผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมเป็นเสมือนพ่อแม่และลูกกัน หากให้มีการสมรสกันได้ก็อาจจะกระทบต่อความรู้สึกของผู้คนในสังคมได้

          กรณีหากมีการฝ่าฝืนข้อห้ามนี้ การสมรสที่ได้ทำขึ้นมาถือว่าสมบูรณ์เป็นสามีภริยากันตามกฎหมาย แต่ว่าการจดทะเบียนเป็นผู้รับบุตรบุญธรรมกับบุตรบุญธรรมที่เคยได้ทำกันไว้ก่อนหน้า ก็จะถูกยกเลิกทันที

          5. ชายหรือหญิงต้องไม่ได้เป็นคู่สมรสของคนอื่นอยู่ เนื่องจากกฎหมายกำหนดให้มีคู่สมรสได้เพียงคนเดียว ฉะนั้นหากมีกาจดทะเบียนสมรสในขณะที่เป็นคู่สมรสของคนอื่นอยู่ ก็จะกลายเป็นการจดทะเบียนสมรสซ้อนกันขึ้นมา ผลของการจดทะเบียนสมรสซ้อนในครั้งหลังนี้ ก็จะตกเป็นโมฆะไป

          6. หากหญิงที่จะทำการสมรสเป็นหญิงหม้าย สามีตาย หรือได้หย่าขาดจากสามีคนเก่าไปแล้ว หญิงนั้นจะทำการสมรสใหม่ได้เมื่อพ้นกำหนดระยะเวลา 310 วันนับแต่วันที่ได้หย่าขาดจากการสมรสครั้งแรก

          สาเหตุที่กำหนดระยะเวลาเอาไว้ ก็เนื่องมาจากการที่กลัวว่า หากปล่อยให้หญิงหม้ายสมรสใหม่ได้ทันทีแล้ว เกิดหญิงหม้ายนั้นท้องขึ้นมาซึ่งเป็นเวลาคาบเกี่ยวกัน ทำให้ไม่รู้ว่าลูกในท้องเป็นลูกของผัวเก่าหรือผัวใหม่กันแน่
          แต่กรณีนี้ก็มีข้อยกเว้นเอาไว้ว่า ให้หญิงสามารถทำการสมรสใหม่ได้ ถ้ามีเหตุการณ์ดังต่อไปนี้ คือ
            -หญิงหม้ายนั้นได้คลอดลูกออกมาแล้ว
            -หญิงนั้นสมรสกับผู้ชายคนเดิม
            -มีใบรับรองแพทย์ว่า ไม่ได้ตั้งครรภ์อยู่
            -มีคำสั่งจากศาล ให้หญิงนั้นทำการสมรสได้
    
          7. ชายหรือหญิงที่ยังเป็นเด็กหรือผู้เยาว์ จะทำการสมรสได้ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากพ่อแม่หรือผู้ปกครองเสียก่อน เด็กหรือผู้เยาว์ในที่นี้หมายถึง คนที่ยังมีอายุไม่ครบ 20 ปีบริบูรณ์ ซึ่งยังอยู่ในความดูแลของพ่อแม่ผู้ปกครอง ดังนั้นหากจะทำการสมรส ก็จะต้องได้รับความยินยอมก่อนเสมอ หากเด็กหรือผู้เยาว์สมรสโดยไม่ได้รับความยินยอมจากพ่อแม่ผู้ปกครอง การที่ที่สมรสนั้นก็จะตกเป็นโมฆียะ สามารถขอเพิกถอนได้

          การสมรสตามกฎหมายนั้น จะต้องมีการไปจดทะเบียนสมรสกันด้วยเสมอ การไปขอการจดทะเบียนสมรสนั้นก็ทำได้ง่ายๆ เพียงแค่ชายหญิงไปยื่นคำขอจดทะเบียนต่อนายทะเบียน หากอยู่ต่างจังหวัดก็ไปที่อำเภอ หากอยู่ในกรุงเทพฯ ก็ไปจดทะเบียนที่สำนักงานเขตต่างๆ ได้เลยครับ